Rozmiar tekstu: A A A
reset
Wyślij się na maila




Anty spam: (
4
+
6
) *
2


Wynik:


Opublikowano: 27 listopada 2014, 20:28    

Liturgia a wyzwolenie człowieka

rozmowa z ks. Piotrem Kulbackim


Z lewej ks. Piotr Kulbacki, z prawej o. prof. Andrzej Derdziuk OFMCap, prorektor KUL ds. nauki i rozwoju.Inauguracja roku akademickiego jest doskonałą okazją do uhonorowania osiągnięć wykładowców i profesorów. Taka uroczystość miała też miejsce na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, w dniu 19 października 2014, podczas której ks. dr hab. Piotrowi Kulbackiemu wręczono dyplom habilitacyjny.

Kolokwium habilitacyjne wobec Rady Wydziału Teologii KUL odbyło się jeszcze przed wakacjami – w uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela. Nasza radość jest tym większa, że od wielu lat Ksiądz Profesor związany jest z Ruchem Światło-Życie i Krucjatą Wyzwolenia Człowieka, a swoją pracę habilitacyjną poświęcił roli liturgii w formacji do wolności wg Sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego.

Z tej okazji, zapytaliśmy ks. Piotra o jego poszukiwania naukowe.

Podstawowym pytaniem, które się mi się nasuwa jako uczestniczce uroczystości – studentce teologii, zaangażowanej w Diakonię Liturgiczną, jest kwestia tematu, jaki ksiądz podjął. Mogłoby się bowiem wydawać, że kwestie liturgii oraz wyzwolenia są od siebie dosyć odległe. Skąd więc pomysł na takie ujęcie tych zagadnień?

Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki od młodości pragnął służyć na rzecz wolności człowieka. Tylko że jako młodzieniec widział drogę tej służby poprzez wychowanie harcerskie, wstąpienie do podchorążówki a w perspektywie poprzez drogę kariery wojskowej lub dyplomatycznej. Wydarzenie z celi śmierci, kiedy osobiście oddał swe życie Jezusowi, nie zmieniło dotychczasowego ukierunkowania jego życia. Spotykając Zbawiciela odkrył, iż tylko Jezus Chrystus stanowi odpowiedź na jego pragnienie zrealizowania szlachetnych ideałów wolności, realizowanych do tej pory wyłącznie na drodze humanistycznej, własnym wysiłkiem. Od razu postanowił iść drogą służby jedynemu wyzwolicielowi człowieka – Jezusowi Chrystusowi jako głosiciel Jego Ewangelii. Tak jak wiele osób, które spotkały swego czasu w Krościenku ks. Blachnickiego i ja zostałem pociągnięty ewangelicznym ideałem wyzwolenia człowieka. Stąd moja fascynacja Ruchem Żywego Kościoła i zaangażowanie w Krucjatę Wyzwolenia Człowieka, której jestem członkiem-założycielem.

Problemy liturgii i wolności wydają się być oddalone. Niektórzy nawet uważają, że liturgia wręcz zaprzecza wolności, ponieważ jest ujęta w ścisłe ramy określane przez prawo liturgiczne. Inni natomiast wolność w liturgii rozumieją jako do-wolność: nikt nie może mi narzucić, jak mam spotykać się z Bogiem. Jak to rozumiał ks. Franciszek?

Inspirujące są słowa ks. Blachnickiego z jego, jak się okazało testamentalnego, przesłania skierowanego do uczestników XII Krajowej Kongregacji Odpowiedzialnych Ruchu Światło-Życie w 1987 roku. Mówiąc o liturgii w świetle tajemnicy Chrystusa Sługi, stwierdził, iż jej sprawowanie stanowi szkołę wolności. Liturgia Kościoła nie jest naszym prywatnym dziełem, może być sprawowana tylko w posłuszeństwie Kościołowi. Bolały go bardzo nadużycia w liturgii wynikające z zauważonego przez niego, szczególnie w pewnych środowiskach na Zachodzie przekonania, iż posłuszeństwo w liturgii wobec nauczania Kościoła niejako uwłacza godności kapłana. Mówił o tym w kontekście środowisk wypaczających reformę soborową jak i jej przeciwników.

W jaki sposób doświadczał Ksiądz, iż liturgia staje się drogą ku wyzwoleniu człowieka?

Przez wiele lat podejmowałem posługę jako animator wspólnot studenckich, a później jako moderator na wielu obszarach odpowiedzialności, a obecnie kieruję założonym przez ks. Franciszka Blachnickiego i ks. Wojciecha Danielskiego Instytutem Formacji Pastoralno-Liturgicznej (KUL). Na wszystkich odcinkach posługi widziałem ścisłą łączność miedzy ewangelizacją, deuterokatechumenatem i wyzwoleniem. Stąd idąc śladami ks. Blachnickiego organizowałem wiele sympozjów poświęconych Krucjacie Wyzwolenia Człowieka, czy odnowie parafii (sympozja „Koinonia”). W ich ramach oraz w swych publikacjach podejmowałem zagadnienie ścisłej łączność działalności pastoralnej Kościoła, szczególnie liturgicznej, z wyzwoleniem człowieka. Ks. Blachnicki ogłosił Krucjatę Wyzwolenia Człowieka w okresie, kiedy popularna była w Ameryce Łacińskiej infiltrowana przez marksizm ideologia zwana teologią wyzwolenia, która głosiła osiągnięcie wolności społecznej nie mocą Ewangelii Jezusa Chrystusa, a przez walkę z karabinem w dłoni.

Zgodnie z biblijną wizją wyzwolenia, Sługa Boży widział je w perspektywie historii zbawienia dokonanego przez Jezusa Chrystusa. Moje poszukiwania i zaangażowanie w dzieła ks. Franciszka wprowadzały mnie w szeroką perspektywę problematyki wyzwolenia – zarówno w wymiarze teologicznym, jak i pedagogicznym, psychologicznym czy społecznym. W mojej pracy habilitacyjnej, ze względów formalnych, skoncentrowałem się na wymiarze formacji liturgicznej w procesie wyzwolenia.

Gdyby miał ksiądz zwykłym katolikom, którzy nie studiowali teologii, wyjaśnić, na czym polega rola liturgii w wyzwalaniu człowieka, jakby ksiądz to zrobił?

Katechizm Kościoła Katolickiego pogłębia myśl soborową o celebrowanej przez Kościół tu na ziemi liturgii, przez którą stajemy się uczestnikami liturgii niebieskiej. Liturgia czyni nas uczestnikami dialogu miłości Osób Boskich. Uczestniczymy w największej tajemnicy – miłości Boga. Zostaliśmy stworzeni na Jego obraz i podobieństwo, obdarzeni zostaliśmy rozumem i wolną wolą. Złe wykorzystanie danej nam wolności mogło zostać przezwyciężone tylko przez samego Boga, co dokonało się dzięki Wcieleniu i poprzez Misterium Paschalne Jezusa Chrystusa. A ono jest uobecniane w liturgii Kościoła. W niej odbywamy drogę wyzwolenia i świętujemy wolność. A wobec Boga możemy trwać tylko jako ludzie wolni.

Mówiąc „liturgia” często myślimy „Eucharystia”. Czy Ks. Blachnicki zauważał aspekt formacji ku wolności w innych sakramentach?

Ks. Blachnicki rozwijając Ruch Żywego Kościoła odkrył rolę sakramentów inicjacji chrześcijańskiej. Po Soborze nie tylko przywrócono katechumenat, ale wskazano na konieczność prowadzenia formacji pochrzcielnej odwołującej się do odnowienia przymierza chrztu. Role taką Kościół najlepiej pokazuje w formacji wiernych szczególnie poprzez formacje katechumenów w czasie Wielkiego Postu, Triduum Paschalnego i Okresu Wielkanocnego.

W tym kontekście należy widzieć nie tylko sakramenty inicjacji chrześcijańskiej – chrzest, bierzmowanie i Eucharystię. Także inne sakramenty należy odkrywać w perspektywie mistagogii – wdrożenia w owocne udział w nich. Stąd program deuterokatechumenatu należy widzieć jako katechumenat pochrzcielny czyli mistagogię sakramentalną. W mojej książce szczegółowo pokazuję w tym kontekście w jaki sposób ks. Blachnicki uwypuklił sprawowanie sakramentu pokuty i pojednania. Dotyczy to także mistagogii sakramentu małżeństwa, która znajduje się w centrum formacji Domowego Kościoła. Także na założoną przez Sługę Bożego  Unię Kapłanów Chrystusa Sługi proponuję spojrzeć z perspektywy mistagogii sakramentu kapłaństwa. W mojej pracy ukazuję także możliwości rozwoju mistagogii sakramentu namaszczenia chorych. Deuterokatechumenat pozwala na odczytanie całej liturgii Kościoła i związanej z nią formacji jako na permanentną drogę wyzwalania człowieka.

Czy można wobec tego stwierdzić, że diakonia liturgiczna i diakonia wyzwolenia mają pewną płaszczyznę porozumienia? Jestem zaangażowana w diakonię liturgiczną i dlatego interesuje mnie, jak mogłaby wyglądać ich współpraca?

Nie ma wyzwolenia człowieka bez głoszenia Ewangelii i zbawczej misji Kościoła. Dlatego jakkolwiek diakonia wyzwolenia korzysta z osiągnięć różnych dziedzin wiedzy ludzkiej, to bez liturgii, w której najpełniej Kościół realizuje swe pośrednictwo zbawcze, pozostajemy na płaszczyźnie naturalnej. Tak dzieje się na każdym polu  wyzwolenia społecznego. Stąd postulat ks. Blachnickiego podejmowania np. w Krucjacie tematyki wyzwolenia tak w wymiarze działalności eklezjalnej – liturgicznej jak i wykorzystywania możliwości oddziaływania na polu działalności świeckiej.

Liturgia jest miejscem najpełniejszego urzeczywistnia się Kościoła, jest szczytem i źródłem jego życia, dlatego służba wyzwolenia dokonywana przez Kościół nie może ograniczyć się do działalności liturgicznej i odwrotnie – nasz udział jest weryfikowany przez niosące wyzwolenie dzieła miłosierdzia. W swym genialnym, profetycznym planie ewangelizacji „Ad Christum Redemptorem” ks. Blachnicki zarysował istotne fazy realizacji tego programu opierając się na wezwaniach Jana Pawła II stanowiących program jego pontyfikatu: I. Faza modlitwy („Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi!”); II. Faza kerygmatyczna („Otwórzcie drzwi Chrystusowi!”); III. Faza szerzenia Krucjaty Wyzwolenia Człowieka („Nie lękajcie się!”). Faza kerygmatyczna jest związana z formacją deuterokatechumenalną, czyli ściśle liturgiczną. Ks. Blachnicki zaprojektował, aby na bazie diakonii „modlitwy” realizującej pierwszą fazę, powstawały diakonie „ewangelizacji i wyzwolenia” (pisane łącznie!) dla realizacji drugiej i trzeciej fazy planu ACR. Tak więc widział on nierozłączność tych posług: liturgicznej i wyzwolenia.

Wyzwalanie człowieka jest procesem. Jak wobec tego należy uczestniczyć w liturgii, aby ten proces w nas trwał? Mnóstwo osób wierzących wychodzi z Mszy i stwierdza, że nie dostrzegają w sobie żadnej zmiany, nie stają się bardziej wolni…

Owocność udziału w liturgii wyraża się w coraz większej wolności człowieka i jej przełożeniu na życie społeczne. Ks. Blachnicki był świadomy, iż liturgia Kościoła wprowadza człowieka odkupionego w życie wyzwolonego i stanowi sakramentalną celebracje spotkania suwerennego Boga z wolnym człowiekiem. Dlatego zgodne z postulatami Soboru czynne, pełne, pobożne, świadome uczestnictwo w liturgii daje pogłębiony udział w tej wolności. Formacja liturgiczna, deuterokatechumenalna lub inna tego typu stanowi najlepsze wdrożenie w owocny udział w liturgii. Dzieci ochrzczone w rodzinach chrześcijańskich stają się uczestnikami katechumenatu rodzinnego. Istotna rolę w tym wdrożeniu odgrywają kręgi Domowego Kościoła.

Gratulując Księdzu osiągnięć na polu naukowym wyrażam nadzieję na szerokie ich wykorzystanie w pogłębianiu formacji Ruchu Światło-Życie i Krucjaty Wyzwolenia Człowieka.

rozmawiała Joanna Łastowska


 

Ks. Piotr Kulbacki. Liturgia w formacji człowieka ku wolności. Studium w świetle myśli i dzieła ks. Franciszka Blachnickiego. Lublin 2013.

KOMENTARZE
  1. Redakcja serwisu oaza.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczanych komentarzy ani się z nimi nie utożsamia.
  2. Komentarze są wprowadzane przez internautów w sposób niezależny od Redakcji i jako takie nie stanowią części serwisu obsługiwanego przez Redakcję.
  3. Redakcja zastrzega sobie prawo do usunięcia lub wstrzymanie niektórych komentarzy bez podania przyczyn. W szczególności dotyczy to kometarzy zawierających treści, które mogą być odebrane jako obraźliwe lub nie są związane z tematem.
  4. Każdy czyta komentarze na własną odpowiedzialność.

Nie przegap

Rekolekcje

Zaproszenia

Kalendarz

STRONY OAZOWE