Ewangeliczna terapia

Współczesny człowiek podatny jest szczególnie na różnego rodzaju idee wypreparowane z prawdy. Media są często nośnikami tych ideologii, są metodą wykorzenienia człowieka z jego istoty i sprowadzają go do roli medium wolności i sukcesu. Nam, katolikom, chce się wmówić, że stojąc na straży Dekalogu i tradycyjnych wartości jesteśmy nietypowi, nienowocześni. Tymczasem społeczeństwa dobrobytu, np. niemieckie, przeżywają głęboki kryzys moralny.

Poniżej publikujemy wypowiedź kardynała Joachima Meisnera, Metropolity Kolonii (Niemcy) ukazującą drogi wyjścia z tej sytuacji. Są one również wskazaniem dla nas.

Kościół nasz znalazł się w ogniu krytyki i oszczerstw we wszystkich mediach. Z tego powodu do świadomości katolików i naszych wspólnot wdarły się kompleksy niższości, rezygnacja i depresja są oznaką słabości przekonań. Większość ludzi wokół nas żyje inaczej, myśli inaczej, pisze inaczej i mówi inaczej, niż chce tego Ewangelia Boża. Ta inność stanowi również wielką pokusę dla chrześcijan.

Ewangelia może wyzwolić nas z tych niepokojów i udręk współczesności, które mają swoje korzenie w naszych sercach, a mianowicie w trzech klasycznych pożądliwościach: pożądliwości oczu, ciała i pysze żywota. Reklama, agitacja i tym podobne oddziaływania degradują człowieka, sprowadzając go do zwykłej marionetki, szarpanej za sznurki pychy, pożądliwości i chciwości. Pycha skłania ludzi do walki o pierwsze miejsce za wszelką cenę. Pożądliwość otwiera szerokie pole dla narkotyków, alkoholizmu i seksu. Chciwość wreszcie niszczy umiar i porządek wśród ludzi. Człowiek pożądliwy popada w swego rodzaju niewolę babilońską. Dlatego wszelkie reformy, jeżeli mają być rzeczywiste, wymagają nawrócenia, wewnętrznego odwrócenia się od tego, co w nas jest złe.

Niezbędne są nam cnoty odpowiednie dla naszej sytuacji. Męstwo ma się przeciwstawić biadoleniu, wytrwałość - kapryśności, pewność - wszelkiemu niezdecydowaniu, zaangażowanie - opieszałości i niechęci, która ma utajone źródło w zazdrości. Tam, gdzie ludzi jednoczy niechęć do kogoś lub czegoś, tworzy się horda, która burzy i rujnuje, a nie zespół, który odbudowuje i pomaga.

Nauczanie Jezusa przedkłada nam przeciwstawny program, który jest pomocny w opanowaniu współczesnej sytuacji. Mam tutaj na myśli trzy klasyczne rady ewangeliczne: ubóstwa, czystości i posłuszeństwa. Samo wspomnienie tych ewangelicznych pouczeń działa jak szok, który może być zbawienny. O człowieku żyjącym w dobrobycie mówi się: "jego nie można już obdarować, on nie da sobie nic powiedzieć, on nie pozwoli sobą pokierować. Dla takiego człowieka owe rady ewangeliczne stanowią niezbędną terapię".

Ewangeliczne ubóstwo

Ewangeliczna rada ubóstwa, do którego zobowiązują się na przykład zakonnicy, nie oznacza w pierwszym rzędzie rezygnacji z posiadania, ale oznacza przede wszystkim taką ufność w bogactwa Boże i taką solidarność z biednymi na tej ziemi, że będziemy gotowi dla ich dobra stać się biedniejszymi. Stwierdza się na przykład: zużycie energii na jednego mieszkańca w Niemczech jest tak wielkie, że gdybyśmy chcieli każdemu mieszkańcowi Ziemi zapewnić podobne zużycie energii, zabrakłoby w świecie jej zasobów. Chodzi więc o takie ograniczenie się, aby innym umożliwić większy dostęp do zasobów ziemi.

Sens chrześcijańskiego postu nie polega przede wszystkim na tym, żeby odzyskać zgrabną figurę, ale na tym, żeby odrzucić to, co nie jest konieczne, aby innym dzięki temu umożliwić życie. Kiedy tego nie potrafimy zrobić indywidualnie czy wspólnotowo z własnej woli i własnymi siłami, wtedy interweniuje Bóg. To może być bolesne, ale może nam także ulżyć. Materia i instytucje nie mogą krępować i gnębić ducha, ale muszą być duchowi posłuszne. Dzięki nawróceniu duch rekompensuje braki materialne przez twórczość, wyobraźnię i ufność w Bogu.

Ewangeliczna czystość

Czystość oznacza, iż człowiek potrafi oddać swoje siły płciowe w służbę większej ludzkiej miłości, a mianowicie w małżeństwie i w celibacie. Istnieje przecież czystość małżeńska. Nieopanowana płciowość spala i degraduje człowieka. Prócz tego poniża i rujnuje innych. Czystość oznacza opanowanie samego siebie i szacunek dla samego siebie.

Podczas rewolucji seksualnej nie było pojęcia bardziej wyszydzonego i pogardzanego od pojęcia czystości. Dzisiaj natomiast twórcy tego ruchu stoją w obliczu ruin spowodowanych przez rewolucję seksualną i nawołują do ascezy. Młode świadome kobiety protestują przeciw powszechnie panującemu rynkowi seksualnemu, który przede wszystkim kobiety traktuje jak rzeczy.

W ubiegłym roku byliśmy świadkami upadku "dogmatu" nabierającego na sile w ostatnich latach, a mianowicie, że każdy człowiek ma prawo do zaspokojenia swoich potrzeb seksualnych. Przerażające zbezczeszczenia dzieci w Belgii obaliły ten "dogmat" i oburzyły cały kraj. Fale protestu przekroczyły granice państw. W Niemczech przed paroma dniami pod patronatem ministra spraw zagranicznych założono organizację ochrony dzieci pod nazwą "Kinder sind Tabu". To dobrze, ale nie wystarczy tylko stwierdzić "Kinder sind Tabu". Jedynie poszanowanie naturalnego przeznaczenia płciowości człowieka chroni jego samego i innych, w tym także dzieci.

Ewangeliczne posłuszeństwo

W nieposłuszeństwie wobec porządku stworzenia człowiek chce stworzyć takie społeczeństwo, w którym wszystko i wszyscy są wobec siebie równi. Hasło "równości" rewolucji francuskiej prowadzi do zniwelowania różnic, co nie jest prawdziwą równością. Taka tendencja zabija porywy, które mogłyby nadać społeczeństwu właściwe oblicze. Tłumi wszelką twórczość, która w trudnych sytuacjach odkrywa nowe drogi. Chrześcijańskie pojęcie równości rodzi się z uznania jednakowej godności różniących się między sobą osób.

Kto nie jest posłuszny orędziu stworzenia, popada w nieporządek. Walczy równocześnie ze Stwórcą i z innymi ludźmi, z inną płcią, z inną rasą, z innymi narodami. Socjolodzy i politolodzy mówią o "powrocie do rodów" (R. Dahrendorf) lub o "walce kultur" (S. Huntington). Obrona narodu i własnej kultury służy jako uzasadnienie użycia przemocy wobec innych. Walkę o prawa człowieka w stosunkach międzynarodowych relatywizuje się jako spór kulturowy. Tym samym relatywizuje się porządek stworzenia i sankcjonuje przemoc.

Siły zła wokół nas znajdują swoich sprzymierzeńców wewnątrz nas: pychę, pożądliwość i chciwość. W nauczaniu Jezusa zostały nam dane rady ewangeliczne jako terapia na to zło. Zarezerwowaliśmy je dla zakonników, gdy tymczasem Chrystus zaleca je jako styl życia dla wszystkich i jako cnoty pomocne w kształtowaniu ludzkiego bytu. Odkrycie ich na nowo jako siły kształtującej cywilizację miłości i życia jest przykazaniem obecnej godziny.

kard. Joachim Meisner
(tłum. Jan. Jarco)
przedruk z: Nasze Słowo 7/97