Formacja liturgiczna w Ruchu Światło-Życie

Oaza Dzieci Bożych

Oaza Dzieci Bożych rozpoczyna się po Pierwszej Komunii Świętej, od trzeciej klasy szkoły podstawowej. W procesie formacyjnym uczestnicy są przygotowywani do poprawnego pełnienia funkcji liturgicznych, do rozumienia czynności i akcji liturgicznej oraz do prowadzenia chrześcijańskiego życia. To odniesienie do życia nosi też nazwę "liturgia życia" - nie jest bowiem możliwa formacja odrywająca jedną sferę życia chrześcijanina (liturgia) od drugiej (codzienność, życie). Celem formacji jest osiągnięcie świadomego, czynnego i owocnego uczestnictwa w liturgii. Podstawową drogą do osiągnięcia tego celu jest wypełnianie tzw. siedmiu zadań tygodnia. Należy do nich: posługa podczas Mszy świętej w niedzielę i dzień powszedni, udział w cotygodniowym spotkaniu w grupie, wypełnienie "słowa życia", nauka dobrej modlitwy, apostolstwo w rodzinie i posługa wobec braci. Zadania te są wprowadzane stopniowo poprzez różnego rodzaju ćwiczenia, zabawy, sprawności.

Formacja liturgiczna w Oazie Dzieci Bożych różni się w zależności od płci - chłopcy i dziewczęta korzystają z tych samych podręczników, ale pełniona podczas liturgii funkcja liturgiczna jest inna. Chłopcy pełnią funkcje w prezbiterium, a dziewczęta - poza prezbiterium. Jest to wynikiem refleksji Ojca Założyciela ks. Franciszka Blachnickiego popartej studium Dokumentów Kościoła. Szczegółowe wyjaśnienie takiego rozwiązania zostanie podane osobno, w którymś z kolejnych numerów "Oazy".

Etapy formacji Oazy Dzieci Bożych (z wyjątkiem pierwszych dwóch) mają nazwy zaczerpnięte z Ogólnego Wprowadzenia do Mszału Rzymskiego: kandydat (kandydatka), choralista (choralistka), ministrant światła (scholistka), ministrant księgi (służba ładu), ministrant ołtarza (służba darów).

Pierwszy etap Oazy Dzieci Bożych - kandydat (kandydatka) nawiązuje do przyjęcia Sakramentu Eucharystii i wdraża do podejmowania służby liturgicznej w świętym zgromadzeniu. Podczas rocznej formacji uczestnicy poznają odpowiedź na pytanie kim jest ministrant (do Adwentu), odbywają ćwiczenia praktyczne (od Adwentu do Wielkanocy) i poznają swoją świątynię, jej historię, dzieje parafii, wyposażenie kościoła.

W następnym roku ma miejsce formacja choralisty. Uczestnicy kształtują w sobie cechy potrzebne do dobrej posługi przy ołtarzu: umiejętność słuchania, rozumienia i odpowiedzi na słowo Boże (część pierwsza formacji), włączania się w śpiew i odpowiedzi w czasie Mszy świętej (część druga formacji).

Formacja ministranta światła (scholistki) rozpoczyna się letnimi piętnastodniowymi rekolekcjami i otwiera cykl formacyjny zwany także dziecięcym deuterokatechumenatem. Wśród elementów rekolekcji letnich, prócz codziennej Eucharystii, jest modlitwa poranna, spotkanie różańcowe, godzina słowa Bożego, szkoła liturgiczna. Szkoła ta podejmuje tematykę poprawnego wykonywania funkcji liturgicznej ministranta. Wiodącą ideą teologiczną tego etapu jest dziecięctwo Boże ukazywane w relacji "ad Patrem". Formacja III roku koncentruje się wokół znaku światła. Zrozumienie jego symboliki otwiera drogę do rozumienia innych symboli liturgicznych. W szczególny sposób uczestnicy są przygotowywani do rozumienia liturgii słowa, rozumienia i przeżywania sakramentu Chrztu św., poznania i rozumienia posługi ministranta światła i scholistki. Program wdrażania w życie modlitwy obejmuje modlitwę własnymi słowami, wspólnotową, rodzinną, osobistą. Szczególny nacisk kładziony jest na modlitwę "Ojcze nasz" oraz naukę pieśni.

Ministranci księgi (służba ładu) podczas rekolekcji letnich odkrywają każdy dzień w aspekcie wzrostu rośliny (ziarno-wzrost-owoce). Stanowi to wprowadzenie do rozumienia wzrostu życia Bożego w człowieku wierzącym, potrzebę pielęgnacji życia wiary. Tematyka prowadzi do ukazania prawdy dotyczącej naszej więzi z Chrystusem, potrzeby naśladowania Go. Po zakończeniu rekolekcji formacja w ciągu roku rozwija te tematy wprowadzając uczestników w realizację potrójnej misji Chrystusa otrzymanej na Chrzcie św. Zadania wypełniane przez ministrantów i służbę ładu, nawiązują do posłannictwa kapłańskiego (m.in. pogłębienie rozumienia i przeżywania liturgii, pełnienie posług liturgicznych - zwłaszcza ministranta księgi i krzyża, składanie ofiary), prorockiego (m.in. apostolstwo księgi - troska o księgi liturgiczne, lektura wartościowych książek, opanowanie języka) i królewskiego (nabycie umiejętności panowania nad sobą, dbanie o rozwój Królestwa Bożego na ziemi przez wprowadzanie w życie autentycznej miłości).

Podczas formacji ministranta ołtarza (służba darów) głównym tematem jest budowanie wspólnoty chrześcijańskiej i odkrywanie prawideł życia duchowego. Referatem programowym jest "Kościół jako communio" autorstwa Ojca Założyciela. Przygotowanie liturgii podczas rekolekcji uwzględnia potrzebę ukazywania słów i postaw, które pomagają zgłębiać tajemnicę Mszy św. i pojąć jej wspólnotowy, eklezjalny charakter, np. znaczenie gromadzenia się przed liturgią, wspólne śpiewy, procesje, aklamacje. W centrum formacji w ciągu roku znajduje się ołtarz, nie tylko ten najważniejszy, który znajduje się w kościele - materiały programowe nawiązują też do ołtarzy w innym znaczeniu: uczą czym jest Ołtarz Ojczyzny, jaką rolę pełni ołtarzyk domowy. Wprowadzają one też w liturgię Kościoła domowego. Cykl pracy rocznej obejmuje cztery grupy tematyczne: ołtarz, ofiara i ofiarnik, liturgia sakramentalna i liturgia rodzinna.

Wojciech Kosmowski
Wykorzystano fragmenty pracy magisterskiej:
Wojciech Kosmowski (promotor: ks. dr Andrzej Grzelak), Posoborowa formacja świeckich posługujących w liturgii realizowana przez Ruch Światło-Życie Archidiecezji Gnieźnieńskiej, Prymasowski Instytut Kultury Chrześcijańskiej w Bydgoszczy, filia Papieskiego Wydziału Teologicznego w Poznaniu, 1995.